Petrol İhraç Eden Ülkeler (OPEC) Nedir?

Petrol İhraç Eden Ülkeler (OPEC) Nedir?

2 Mart 2020 FOREX BLOG 0
Opec

Petrol İhraç Eden Ülkeler (OPEC) Nedir? OPEC’in Açılımı? OPEC Kuruluş Amacı ve daha fazla merak ettikleriniz bu yazımda bulacaksınız. Öncelikle kısa bir şekilde OPEC’den bahsetmek gerekirse, petrol ihraç eden 14 üye ülkenin petrol politikalarını koordine eden ve birleştiren daimi hükümetlerarası örgüttür. Bu yazımda Brent ve WİTİ etkileyen OPEC Toplantısı ne zaman ve yıllarca önce oluşmuş OPEC Krizi ve bu örgüte üye ülkeler hangileri detaylı bilgileri bulabileceksiniz. Ayrıca Brent Petrol hakkında merak ettiklerinize linki tıklayarak ulaşabilirsiniz.

OPEC Nedir?

OPEC (Organization of Petroleum Exporting Countries) Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü olarak tanımlanan ve günümüzde gelişmiş ve gelişmekte olan 14 üye ülkenin bulunduğu bir organizasyondur. OPEC (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü)  1960 yılının Eylül ayında Irak’ın Bağdat kentinde 5 üye ülkenin (İran, Irak, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezuela) katılımıyla imzalanan bir antlaşma sonucu kurulmuştur. Bu beş ülke kurucu üyeler olarak geçmektedir. Kurucu üyelerin en önemli artısı üye olmak isteyenlerin kabul edilip edilmemesi noktasında veto hakkına sahip olmalarıdır. Bu örgüte üye olmak isteyen devletlerde ise aranan şartlar; petrol ihraç etmeli ve petrol ile ilgili çıkarları OPEC ile uyumlu olmalıdır. Bu doğrultuda zaman geçtikçe OPEC üye ülkelerini sayısı arttı. OPEC’e kurucu ülkelerden sonra sırasıyla katılan ülkeler; Katar (1961), Endonezya (1962), Libya (1962), Birleşik Arap Emirlikleri (1967), Cezayir (1969), Nijerya (1971), Ekvador (1973), Gabon (1975), Angola (2007), Ekvator Ginesi (2017) ve Kongo (2018) katıldı. Ekvador ülkesinin üyeliği yaşanan bazı problemlerden sonra Aralık 1992’de askıya alındı, ancak Ekim 2007 yılında giderilen problemler sonucunda Ekvador tekrardan OPEC’e katıldı. Endonezya ise 30 Kasım 2016 yılında gerçekleştirilen 171. OPEC toplantısında üyeliğini bir kez daha askıya almaya karar verdi. Katar, üyeliğini 1 Ocak 2019’da sona erdirdi. Askıya alınma ve sonlandırma sonucunda örgüte toplam üye sayısı 2020 yılı itibariyle 14 üye ülkeye ulaştı.

opec country - Petrol İhraç Eden Ülkeler (OPEC) Nedir?

OPEC Kuruluş Amacı Nedir?

Yukarıda da belirttiğim gibi Venezuela’nın girişimiyle 5 üye ülkenin 1960 yıllara kadar ham petrol fiyatlarında yaşanan düşüşü durdurmak amacıyla örgütü kurtular.

Örgütün resmi sitesinde yer alan açıklamaya göre Petrol İhraç Eden Ülkeler (OPEC) ’in amacı, petrol üreticileri için adil ve istikrarlı fiyatlar sağlamak amacıyla üye ülkeler arasında petrol politikalarını koordine etmek ve birleştirmektir. Ayrıca petrol tüketen ülkelere verimli, ekonomik ve düzenli bir petrol arzı ve sektöre yatırım yapanlar için adil bir sermaye getirisi sunmak da amaçlanmaktadır.

En İyi Forex Şirketleri Hangileri? Öğrenmek İçin Tıklayın!

OPEC Merkezi Nerede

Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütün yapısının ve işleyiş biçimini anlatan anlaşmanın 1960 yılında Bağdat’ta imzalanmasından sonra genel merkezini İsviçre’nin Cenevre kentinde kurtular. Daha sonra 1 Eylül 1965’te Avusturya’nın başkenti olan Viyana kentine taşıdılar. Örgüte üye ülkeler dünya petrol üretiminin denetimini elinde tutar ve dünya petrol üretiminin yarısını sağlar. Ayrıca ham petrol rezervlerinin üçte ikisine ve doğal gaz rezervlerinin de üçte birine sahiplerdir. Bu yüzden de petrol piyasasına olan etkileri oldukça yüksektir.

Petrol fiyatları üzerinde önemli bir rolü olan bu örgüt, 1973 yılında Viyana’da gerçekleştirilen 35. konferansta petrol fiyatlarına %70 oranında zam yapmıştır. Yukarıda da belirttiğim gibi kurucu ve diğer üyelerin çoğunluğunu Ortadoğu ülkelerinin oluşturmasından dolayı, Ekim 1973’te patlak veren Arap-İsrail Savaşından sonra İsrail tarafında olan batılı devletlere karşı petrol fiyatlarındaki artış politikasını bir silah olarak kullanmışlardır. Bu çerçevede 1973 Aralık ayında yapılan toplantıda %130 gibi yüksek bir oranda petrol fiyatlarına zam yapmışlardır.

OPEC örgütünün petrol üzerinde, 1980 yılına gelindiğinde yaptığı aşırı zamlardan sonra batılı sanayileşmiş ülkelerin kendi petrol arama faaliyetlerine girişmesi ve OPEC üyesi olmayan petrol ihracatçısı ülkeler ile anlaşmalarıdır. Bu adımlar işe yaramış, OPEC ülkelerine olan ihtiyaç azalmış ve sonucunda örgüt 1982 yılında petrol fiyatlarını düşürmek ve üretimi de azaltmak zorunda kalmıştır. Batılı ülkelerin petrole olan talebindeki azalma, örgütün iç yapısındaki bozulmalar ve 1980 yılındaki İran-Irak savaşı örgütün iç bütünlüğünde derin sorunlar oluşmasına neden olmuştur.

OPEC Krizi Nedir?

Tarihte Petrol krizi veya OPEC krizi olarak adlandırılan olay 1973 yılında örgütün Arap-İsrail savaşları nedeniyle İsrail’e destek veren ülkelere karşı uyguladığı petrol ambargosu neticesinde meydana gelmiştir. Bu savaş dünyada oluşan petrol krizinin doğmasında hızlandırıcı etki oluşturmuştur. Savaş nedeniyle Arap ülkeleri petrolü siyasi bir güç olarak kullanmıştır. Önce arzı düşürmüş ardından da fiyatları artırarak krizin derinleşmesine sebep olmuştur.

Sanayileşmesi yüksek ve petrole olan ihtiyaçları fazla olan ABD, İngiltere, Fransa, Almanya ve Hollanda gibi ülkeler yaşanan Petrol Krizinden etkilenmiş ve o dönem büyük devletler dahil birçok devletin ekonomilerinde gerileme ve enflasyonlarında sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu da piyasada durgunluğa neden olmuş ve ekonomik büyümelerinin yavaşlamasına sebep olmuştur. OPEC ülkelerinde ise bu durum tam tersi etki göstermiştir. Petrol fiyatlarının artışı rezervleri elinde bulunduran ülkelerin söz sahibi olması sağlamıştır. Bunu da siyasi bir silah olarak kullanabilme şansı elde etmişlerdir.

Krizden sonra OPEC elinde bulundurduğu bu gücü yitirmeye başlamış ve örgüt içinde yaşanan bazı sorunların sonucunda etkisi iyice zayıflamıştır. O dönem örgüt içinde meydana gelen en önemli olay ise Suudi Arabistan’ın üretimi azaltmak yerine artırmaya gitmesi olmuştur. Bu olayda petrol arzını arttırmış ve petrol fiyatının düşmesine neden olmuştur.

OPEC krizi ile birlikte dünya ekonomisinde yeni bir kavram ortaya çıkmıştır Stagflasyon!!! Stagflasyon, bir ekonomide durgunluk yaşanırken aynı anda enflasyon oluşmasına verilen isimdir. Yani enflasyon ve işsizliğin birlikte görülmesidir.

OPEC Toplantısı Ne Zaman 2020?

Örgüt her yıl belirli aralıklarla toplantılar düzenler ve petrol üzerinde oluşan baskılara, fiyat düşmelerine ve geleceğine dair yeni kararlar alır. Bu yıl içinde ise OPEC toplantısı, kararlaştırılmış tarihin aksine corona virüsünün oluşturduğu negatif yönlü etkiyle beraber yaşadığı hızlı fiyat düşüşüne çözüm bulmak adına 5 Mart 2020 tarihinde olağanüstü ve 9 Haziran 2020 olağan olmak üzere iki tane OPEC toplantısı gerçekleştirilecek.

OPEC ile alakalı merak edilen bir diğer konu da petrol üzerinde oluşturduğu etkiler sonucunda bu örgüt petrol üzerinde bir Kartel mi soru işaretidir. OPEC yapılanması bir kartel değil, aslında petrol üreten ülkelerin kurduğu ve işbirliği geliştirmeyi amaçlayan bağımsız bir kuruluştur. Ancak petrol üretimi ve fiyatları belirleme bakımından kartel özelliği de taşır. Fakat alınan kararların bir bağlayıcılığı yoktur. Hatta pek çok OPEC bölgesi üye ülkesi örgütün aldığı kararlara uymayıp üretim yapıp fiyat belirlemeye devam etmiştir.

Makaleyi Nasıl Buldunuz?

Yıldızları İşaretleyin

Ortalama Puanı 5 / 5. Oylama: 1

Bu Yazıyı Değerlendiren İlk Siz Olun!